Op zondag 4 oktober brengt de in Amsterdam gevestigde DJ, selector en cultureel onderzoeker Katayoun Iran - De Gouden Tijdperken naar het Haarlem Vinyl Festival. Door middel van een selectie van platen zal ze het publiek begeleiden van het gouden tijdperk van Iraanse vinyl in de jaren 70 naar de diasporische muziekindustrie die zich vanaf de jaren 80 in Los Angeles ontwikkelde.

Het werk van Katayoun brengt DJ'en, radio, onderzoek en archivering samen. Haar shows Vrouwelijke Vocalisten uit Iran en Daarbuiten en Sonische Verbeeldingen onthullen vergeten muzikale geschiedenissen terwijl ze het sonische erfgoed van Iran verbinden met bredere regionale en wereldwijde tradities. Haar eigen collectie richt zich met name op het pre-1979 vinyltijdperk van Iran en de Tehrangeles scene die ontstond binnen de Iraanse diaspora in Los Angeles.

Deze geschiedenissen vormen de basis van haar sessie bij HVF. De Revolutie van 1979 creëerde een diepe breuk in de muziekindustrie van Iran, waardoor de manier waarop muziek werd geproduceerd, verspreid en waargenomen veranderde. Door te schakelen tussen platen die vóór en na dit moment zijn gemaakt, onderzoekt Katayoun hoe de muzikale cultuur van het land bleef evolueren, zowel binnen Iran als over de diaspora.

Elke selectie opent een ander deel van dat verhaal: wie de muziek heeft gemaakt, waar het naartoe ging en wat het onthult over de sociale en culturele omgeving eromheen. De luistersessie wordt afgesloten met een vraag-en-antwoordsessie, waarbij het gesprek verder wordt geopend naar vragen over muziek, geheugen en culturele identiteit.

De platen die in de sessie worden gepresenteerd, dragen ook een meer recent verhaal met zich mee. Terwijl ze een deel van haar collectie vervoerde, ondervond Katayoun moeilijkheden om de platen de Turkse grens over te krijgen, waardoor hun lot voor een bepaalde tijd onzeker was. Uiteindelijk slaagde ze erin om ze over te brengen, gesteund door donaties en berichten van de bredere vinylgemeenschap gedurende de ervaring. De situatie voegde een extra laag toe aan haar relatie met de collectie als een cultureel archief dat het waard is om te behouden.

Voorafgaand aan het festival spraken we met Katayoun over de reis die ze aan het voorbereiden is, haar relatie met haar platen en wat ze hoopt dat het publiek zal horen buiten de muziek zelf.

Wat voor luisterreis zou je het publiek willen laten maken tijdens deze sessie?

"Een die rijk en meeslepend is, en hopelijk ook verrassend en vol ontdekkingen. Kom en ontdek het."

Je werk beweegt zich tussen verzamelen, archiveren, DJ'en en verhalen vertellen. Hoe beslis je wat je meeneemt naar een luistersessie?

"Ik denk dat ik, voordat alles, een curator en een selector ben. De reis door de muziek is waar ik begin. Ik wil dat mensen zich eerst onderdompelen in de muziek, en dan de verhalen, geschiedenissen en onverwachte verbindingen ontdekken die zich ontvouwen door te luisteren.

Deze sessie kan wat meer educatief en informatief zijn. Ik wil een grote verscheidenheid aan muziek delen terwijl ik het verhaal van de jaren 70, het gouden tijdperk van vinyl in Iran, en de evolutie van de Iraanse muziekindustrie in Los Angeles vanaf de jaren 80 vertel.

De Revolutie van 1979 creëerde een diepe breuk in de muziekindustrie van Iran, waarbij fundamenteel werd veranderd hoe muziek werd geproduceerd, verspreid en waargenomen. Door delen van die geschiedenis te verkennen, kunnen we hopelijk de muziek voor en na dat moment op een veel gelaagdere manier horen."

Voelen deze platen nu anders voor je na alles wat er met je platenverzameling is gebeurd?

"Ja en nee. Deze platen zijn altijd heel speciaal voor me geweest, maar natuurlijk had ik echt angst om ze te verliezen. Het was stressvol om met deze situatie om te gaan naast alles wat zich blijft ontvouwen in en rond mijn land van herkomst.

Het verliezen van deze platen zou verdrietig zijn geweest, omdat ze het resultaat zijn van jarenlang verzamelen en belangrijke culturele erfgoedartefacten zijn. Ik besef heel goed hoe gelukkig ik ben geweest om ze de Turkse grens over te krijgen, maar dat gevoel kwam pas na een periode van echte zorgen en onzekerheid.

Ik wist dat ik ze moest redden, en op dat moment voelde het als de belangrijkste missie waar ik ooit op was geweest."

Wat heeft deze ervaring je geleerd over het fragiele leven van platen en de gemeenschap eromheen? Wat betekent het om voor platen te zorgen die cultureel geheugen dragen?

"Deze ervaring heeft me geleerd dat de bredere vinylgemeenschap ongelooflijk zorgzaam en ondersteunend is. Zoveel mensen die ik nog nooit had ontmoet, doneerden, namen contact op met bemoedigende berichten en toonden zoveel vriendelijkheid. Die vrijgevigheid heeft me echt door deze periode heen gedragen.

Ervaringen als deze herinneren me eraan dat er wonderen zijn in de wereld, dat ik niet alleen ben in deze reis en dat dit werk door vele oren en harten beweegt ver voorbij de mijne. Het liet me zien dat mijn werk gewaardeerd wordt en een ondersteunende aanhang heeft ver voorbij wat ik normaal gesproken kan zien of tegenkomen."

Wat zou je willen dat mensen horen buiten de muziek zelf tijdens deze sessie?

"Ik hoop dat mensen horen hoe de geschiedenis van Iraanse muziek het verhaal van het land zelf vertelt, en hoe die geschiedenissen worden weerspiegeld in muziek die zowel binnen Iran als over de diaspora is gemaakt.

Ik zou beweren dat muziek een van de kunstvormen is, naast poëzie, die het meest diepgaand wordt gevormd door - en op zijn beurt vormgeeft aan - de sociale en culturele omgevingen van het land, zowel in het verleden als in het heden."

 

In de sessie van Katayoun worden de platen toegangspunten tot de mensen, plaatsen en omstandigheden die ze hebben voortgebracht en tot de geschiedenissen die zich bleven ontvouwen nadat ze Iran hadden verlaten.

Iran - De Gouden Tijdperken door Katayoun
Datum: zondag 4 oktober 2026
Tijd: 12:30-13:30
Locatie: PHIL, Warmerdamzaal
Toegang: Gratis