Het begint een avond voordat het festival officieel van start gaat. Op donderdag vertoont Schuur Wild Style, de film uit 1983 die graffiti, breakdance, DJ'en en MC'en uit de Bronx haalde en overal ter wereld op het scherm bracht. De Amsterdamse rapper Nnelg leidt de film in en schuift na afloop aan voor een gesprek. Nnelg, geboren als Glenn Abrokwa en opgegroeid in Amsterdam Zuidoost, heeft zich ontwikkeld tot een eigenzinnige stem in de Nederlandse hiphop, met releases als Contra, Serena, Balans en zijn nieuwste album Rijkdom. Hij maakt ook deel uit van SMIB, het multidisciplinaire collectief dat zich beweegt tussen muziek, mode, kunst en literatuur.

Op vrijdagavond gaat het verder in Patronaat met Zwarte Liefde. Het collectief draait om precies die relatie tussen platen, DJ's en hiphopcultuur die de kern van het festival vormt. Zwarte Liefde is opgericht door Welly Well en houdt al tien jaar vinyl en zwarte muziek stevig verbonden met de dansvloer. Voor deze editie nemen Extince, Rafik, Chuckie, ND, Welly Well, DNS, Desibel, Rodney Williams en Setiono Zaal 2 van Patronaat over. Een bijzonder hoogtepunt: Nederlands hiphopicoon Extince speelt zijn allereerste vinyl-DJ-set.

Op zaterdagmiddag verschuift het verhaal van de platenbakken naar de muziek en de ideeën die ze in zich dragen.

Het begint in Locael Centraal, waar Het Huis van Funky Vinyl het weekend aftrapt met een documentairelunch, gepresenteerd door Steppin' into Tomorrow. Sample Not For Sale gaat recht af op de vraag die onder dit alles ligt: van wie is een geluid zodra iemand anders er iets nieuws mee heeft gebouwd? Regisseur Mike Redman is na de vertoning aanwezig voor een Q&A.

In Teylers trappen we de eerste van twee hiphop deep listening sessions af met het 20-jarig jubileum van J Dilla's - Shining. Postuum uitgebracht in 2006, brengt het album stoffige drums, zielvolle samples, onregelmatige ritmes en rijk gestructureerde productie samen, waarbij de subtiele details en imperfecties centraal staan in zijn geluid. Diep geworteld in hiphop en geïnspireerd door soul, jazz en funk, Shining is een intieme studie in ritme, textuur en muzikaal instinct.

In PHIL blikt schrijver en muziekjournalist Saul van Stapele terug op dertig jaar gesprekken met enkele van de grootste namen uit de Amerikaanse hiphop: Kendrick Lamar, Nas, Ice Cube, Snoop Dogg, 50 Cent, Jay-Z en vele anderen. Zijn nieuwste boek, Woorden als wapens, neemt die ontmoetingen als uitgangspunt, maar het gesprek gaat veel verder dan verhalen van achter de schermen.

Samen met moderator Leon Wijdenbosch duikt Van Stapele in de spanning die hiphop vanaf het begin heeft begeleid. Het gaat over gangstarap als protest én als miljardenbusiness, de mythe van de bad guy, censuur en geweld. En over wat er gebeurt als verhalen over een gemeenschap gaan bepalen hoe die gemeenschap wordt gezien. Ondertussen klinken de platen die die verhalen droegen.

Tegelijkertijd krijgt Solanges A Seat at the Table in Teylers Museum een heel ander soort aandachtig luisteren. Tien jaar na verschijning wordt het album van begin tot eind gedraaid tijdens een deep listening session van Pitchblack Playback, in volledige duisternis en via het FFF Sound System. Soul, R&B, funk en spoken word komen samen in een album dat nauw verbonden is met vragen over zwarte identiteit, geschiedenis en cultureel geheugen.

Heb je de platen liever in je handen dan je ogen dicht? Later die middag geven DJ DNS en De Haarlemse DJ School praktische workshops vinyl-DJ'en in Locael Centraal. Iedereen die nieuwsgierig is naar DJ'en met vinyl is welkom, ervaring is niet nodig.

De Grote Zaal van PHIL staat zaterdagavond in het teken van een heel ander hoofdstuk. Mula, Lusho en Marou & Massin brengen verschillende kanten van de huidige Nederlandse hiphopscene samen in een hiphop-line-up van Haarlem Vinyl Festival vol trapbeats, bars en voorwaartse energie.

Mula buigt al tien jaar de vorm van de Nederlandse hiphop, van de cultstatus van D&G tot de botsingen tussen trap, indie en elektronica op Narcopop. Lusho brengt UK-rap, Memphis en Jersey Club in de mix. Marou & Massin komen met hun eigen scherpe flows en woordspelingen uit een jongere lichting die zich aandient. Het is een line-up die verschillende kanten van de Nederlandse hiphop op hetzelfde podium zet.

Het openingsprogramma begint om 20:00 uur. Na de Grote Zaal gaat de avond verder in PHIL Café, waar lostboyshawty de aftershow verzorgt.

Ook in de rest van de stad gaat het door. In Stiels speelt de Haarlemse liveband 2K Magic ft. Leehaund de jaren 2000 op vol volume: de grooves van Usher, de beats van Nelly en de rauwe energie van 50 Cent, gebracht door een band in plaats van een soundsystem. In Café du Théâtre haalt Revert 95 Soundsystem Sam Goldberg en Job the Dutch erbij voor een vinyl-only avond met klassieke hiphop en toekomstige klassiekers. Beide zijn gratis.

Terug in Patronaat geeft CLUB3 de draaitafels aan The Flexican voor een vinyl-only set van twee uur, samen met Dora en Just & Kay. Thomás werd geboren in Mexico-Stad en groeide op met Pink Floyd, Guns N' Roses en de rockoptredens die hij backstage bij zijn oom meemaakte. In 1992 verhuisde hij naar Amsterdam, waar de hiphopgolf op MTV zijn oren voorgoed veranderde. Als producer en MC bij Flinke Namen droeg hij bij aan Nederlandse rapmijlpalen als Superstuntwerk en cultfavoriet Bumayé. Hij is net zo thuis in hiphop als in funk en house, en brengt bij elke set het oor van een crate digger en het instinct van een dansvloer-DJ mee.

Zondag begint waar zaterdagavond ophield, maar dan met de techniek in plaats van het feest. DJ DNS presenteert een vertoning van Scratch, de documentaire die turntablism begrijpelijk maakte voor mensen die het alleen ooit hadden gehoord. Daarna laat hij in een live showcase in Locael Centraal zien hoe het werkt. Het is een van de weinige momenten van het weekend waarop je de geschiedenis en het handwerk in dezelfde ruimte meemaakt.

Er is nog één plaat om bij stil te staan voordat het weekend voorbij is. Op zondag richt Teylers Museum zich op The Low End Theory van A Tribe Called Quest. Ter gelegenheid van de 35e verjaardag van het album volgt opnieuw een deep listening session van begin tot eind. Weinig platen vangen de relatie van hiphop met jazz, sampling en de mogelijkheden van het albumformaat zo goed als deze.

Van Wild Style op donderdagavond tot The Low End Theory van voor naar achter op zondagmiddag loopt hiphop in allerlei vormen door Haarlem Vinyl Festival. Zwarte Liefde graaft door de platenbakken, Saul van Stapele kijkt terug op drie decennia cultuur, en Mula en een jongere generatie nemen het mee naar iets nieuws.

Zet het weekend in je agenda

Wild Style, filmvertoning met Nnelg
Donderdag 1 oktober · 21:15–23:00 · Schuur

Zwarte Liefde
Vrijdag 2 oktober · 23:00–04:00 · Patronaat, Zaal 2

Sample Not For Sale + Q&A met Mike Redman
Zaterdag 3 oktober · 13:00–15:00 · Locael Centraal

Saul van Stapele, Woorden als wapens
Zaterdag 3 oktober · 14:30–15:30 · PHIL

Solange, A Seat at the Table: 10th Anniversary Deep Listening Session
Zaterdag 3 oktober · 14:30–15:45 · Teylers Museum

DJ-workshops met DJ DNS
Zaterdag 3 oktober · 15:00–17:00 · Locael Centraal

Mula + Lusho + Marou & Massin
Zaterdag 3 oktober · vanaf 20:00 · PHIL, Grote Zaal, met aansluitend lostboyshawty in PHIL Café

2K Magic ft. Leehaund
Zaterdag 3 oktober · 21:00–00:00 · Stiels · gratis entree

Revert 95 Soundsystem feat. Sam Goldberg & Job the Dutch
Zaterdag 3 oktober · vanaf 22:00 · Café du Théâtre · gratis entree

CLUB3 X The Flexican
Zaterdag 3 oktober · vanaf 23:00 · Patronaat

Scratch + Turntablism Showcase met DJ DNS
Zondag 4 oktober · 13:00–15:00 · Locael Centraal

A Tribe Called Quest, The Low End Theory: 35th Anniversary Deep Listening Session
Zondag 4 oktober · 14:00–16:00 · Teylers Museum

Wil je het hele weekend meemaken? Met de Weekend Pass kom je op donderdag, vrijdag, zaterdag en zondag overal binnen.